... در این گردش علمی بیاد ماندنی با اتفاق دوستان بر فراز صخره ای مشرف به مصالح تخریبی یازده هزار سال پیش  بزرگترین زمین لغزش دنیا در منطقه سمیره (حوالی تنگ فنی واقع در جنوب شهر پل دختر) قرار گرفتیم. لحضات بیاد ماندنی بود. باد نسبتا ملایمی می وزید، آسمان منطقه بر خلاف انتظار، نیمه ابری و  خبری از گرمای زود رس اردیبهشت ماه جنوب لرستان نبود...                             

آنچه در پی می آید نتیجه یاد داشتهای پراکنده ای است که در طول این سفر داشتم. خلاصه این یاد داشتها به شرح ذیل است:

الف- دره های طولی:

زاگرس یکی از واحد های ژئومورفولوژیکی کشور مان ایران است که به واحد جنوب غرب نیز شهرت دارد. این واحد یکپارچه ترین توده کوهستانی ایران است. یکی از اشکال مورد مشاهده که به وفور مشاهده گردید دره های پر پیچ و خمی بود که بصورت طولی معمولا روی پهلوی طاقدیسهای نامتقارن ایجاد شده بودند. این عارضه به صورت دره های اصلی و نیز فرعی در حوزه رود خانه کشکان به چشم می خورد. مکانیزم تشکیل دره های طولی بیشتر در ارتباط با عملکرد فرسایش رودخانه ای در امتداد درز و شکافهای تکتو نیکی می باشد. پس از اینکه فرسایش آب لایه های  سخت آهک پهلوی طاقدیس  در امتداد  طبقات را شکافته، لایه های سست زیرین را تعقیب کرده و به تدریج در محل، دره های عمیق را به وجود می آورد. بطور کلی رشته های طویل به شکل تیغه که توسط درهای عمیق طولی از هم جدا شده اند، چشم انداز غالب منظر زمین در این منطقه است.

ب- لغزش لایه های زمین شناسی: (موضوع سیمره)

لغزش لایه های زمین شناسی از فرایندهای دامنه ای است که در قلمرو زاگرس اتفاق می افتد و تقریبا می توان آن را از پدهده های خاص زاگرس میانی به شمار آورد.در این منطقه آب حاصل از بارش باران یا برف از طریق درز و شکافهای لایه های آهک رویی نفوذ کرده و به لایه های غیر قابل نفوذ مارن و شیل در زیر می رسند. لایه های سست مارن یا شیل با جذب آب به حالت خمیری و لغزنده در می آیند و این امر موجب  ناپایداری لایه های آهک رویی می شود. در جاهایی که شیب دامنه زیاد باشد یا در اثر فرسایش کنار رود، پی دامنه خالی می گردد و یا اینکه تکان ناشی از زلزله به وقوق بپیوندد لایه های آهک در اثر نیروی ثقل به طرف پایین حرکت خواهند کرد که نمونه آن در زاگرس میانی بارها اتفاق افتاده است. چنین فرایندی ممکن است به صورت آرام یا ناگهانی صورت گیرد. در صورتی که این پدیده ناگهانی باشد لایه های فرو ریخته در برخورد با سطح زمین متلاشی شده و به صورت بلوکهای خرد شده به اطراف پراکنده می شوند. به هر حال پدیده لغزش سیمره که ناشی از تکانهای ناشی از زلزله بوده بزرگترین پدیده لغزش یکپارچه لایه های زمین شناسی در دنیا معرفی گردیده است. این لغزش در دامنه شرقی کبیرکوه مشرف به دره سیمره در نزدیکی پلدختر به وقوع پیوسته است. در این پدیده لایه های آهک آسماری به ضخامت 300متر در طول حدود 14 کیلو متر از دامنه شرقی کبیرکوه بطور ناگهانی به طرف ناودیس سیمره حرکت کرده و در برخورد با سطح زمین به کلی متلاشی شده است.  شدت برخورد به حدی بوده که قطعات خرد شده تا شعاع 15 کیلو متری به اطراف پراکنده شده اند. این قطعات که حجم بعضی از آنها به متر مکعب می رسد از روی طاقدیس کوه میله گذشته و تا طرف دیگر دره سیمره پرتاب شده اند. حجم مواد فرو ریخته شده را حدود 20 کیلو متر مکعب تخمین زد اند. این مواد در سطحی معادل 100کیلو متر مربع پراکنده شده اند. تشکیل دریاچه های متعدد از پیامد های بعدی این زمین لغزش بوده که بقایای بعضی از از این دریاچه ها هنوز در محل باقی مانده اند. گفتنی است دریاچه اولیه تشکیل شده در پشت زمین لغزش طولی برابر با 80 کیلو متر و عمقی حدود 182 متر داشته اشت.

ج- سایر مشاهدات:

آشنایی با موضوعاتی نظیر فرسایش ورقه ای، فرسایش شیاری، فرسایش خندقی،گالی ها (نوع پیشرفته فرسایش خندقی)، آهکهای آسماری(آهکهایی که مقومت بیشتری دارند)، گچساران، مشاهده فرسایش کناره ای در جوار کشکان (بابا خوارزم)، تراسهای آبرفتی کنار رود خانه و مارنهای لجنی از دیگر مواردی بود که از نزدیک و به طور عینی با آنها آشنا شدیم.

با تشکرفراوان از مهندس رضا میرزایی